Een slaapritueel opbouwen dat bij jullie past

Waarom een vast slaapritueel fijn kan zijn

Voor een baby of jong kindje kan herhaling zorgen voor herkenning. Wanneer voor het slapengaan steeds ongeveer dezelfde dingen gebeuren, wordt die volgorde vertrouwd. Onderzoek laat ook een verband zien tussen regelmatige bedtijdroutines en onder andere een langere en minder wisselende nachtrust bij jonge kinderen.

Dat betekent niet dat iedere avond precies hetzelfde moet verlopen. Met een baby loopt een dag nu eenmaal regelmatig anders dan gepland. Het gaat vooral om een paar herkenbare momenten die vaak terugkomen.

Wat kun je doen in een slaapritueel?

Er bestaat geen vaste volgorde die voor ieder kindje werkt. Kijk vooral naar wat rust geeft en wat haalbaar is binnen jullie gezin. Een slaapritueel kan bijvoorbeeld bestaan uit:

• Het wat rustiger maken in huis

  Dim het licht, leg speelgoed aan de kant en maak de overgang van spelen naar slapen wat kleiner.

• Verschonen en een pyjama aantrekken

  Een heel gewone handeling, maar juist doordat die iedere avond terugkomt kan hij onderdeel worden van het ritueel.

• Samen een boekje lezen

  Dat hoeft echt niet iedere avond een ander boek te zijn. Voor jonge kinderen kan juist hetzelfde verhaaltje steeds opnieuw fijn en vertrouwd zijn.

• Knuffelen of nog even samen zitten

  Een rustig moment voordat de dag echt wordt afgesloten.

• Een vast slaapliedje zingen of luisteren

  Een liedje leent zich mooi voor een slaapritueel omdat het steeds hetzelfde klinkt en een duidelijk begin en einde heeft. Na verloop van tijd kan het daardoor heel herkenbaar worden.

Je hoeft al deze stappen natuurlijk niet te gebruiken. Een eenvoudig ritueel dat bij jullie past en makkelijk vol te houden is, is uiteindelijk veel waardevoller dan een uitgebreide routine die iedere avond stress oplevert.

Waarom een slaapliedje zo mooi past in het slaapritueel

Een slaapliedje is misschien wel een van de oudste manieren om een kindje te helpen de dag rustig af te sluiten. Je stem, dezelfde melodie en dezelfde woorden komen iedere avond terug.

Dat merken we inmiddels ook thuis. We zingen allebei de liedjes van Hartelied voor ons zoontje en vinden het bijzonder hoe zo'n liedje vanzelf onderdeel wordt van een dagelijks moment samen.

Een ander voordeel is dat een liedje makkelijk mee kan. Als je kindje bij opa en oma slaapt, op vakantie is of ergens anders naar bed gaat, kun je hetzelfde liedje gewoon blijven zingen of afspelen. Niet de hele omgeving is dan hetzelfde, maar een stukje van het vertrouwde slaapritueel kan wel mee.

Moet een slaapritueel iedere avond precies hetzelfde zijn?

Nee. Juist met jonge kinderen is dat vaak helemaal niet realistisch. Soms ben je later thuis, is je kindje al heel moe of loopt de avond gewoon anders.

Een vaste bedtijdroutine betekent dus niet dat je iedere avond op exact hetzelfde tijdstip dezelfde vijf stappen moet afwerken. Het gaat vooral om herkenbaarheid en regelmaat. Onderzoek naar jonge kinderen laat zien dat een regelmatige bedtijdroutine samenhangt met gunstigere slaapuitkomsten, waarbij meer consistentie doorgaans samenhing met betere uitkomsten.

Een kort ritueel van pyjama, knuffelen en een liedje kan dus net zo goed jullie vaste ritueel zijn.

En als slapen even helemaal niet vanzelf gaat?

Een slaapritueel is geen garantie dat een kindje daarna zonder moeite in slaap valt of de hele nacht doorslaapt. Baby- en kinderslaap verandert voortdurend. Ontwikkeling, ziekte, tandjes, nieuwe indrukken en allerlei andere dingen kunnen invloed hebben op hoe een avond verloopt.

Juist daarom zou ik een slaapritueel niet zien als een truc om je kindje te laten slapen. Het is vooral een herkenbaar en fijn moment waarmee je samen de dag afsluit.

En misschien is dat uiteindelijk wel het belangrijkste: niet dat iedere avond volgens hetzelfde perfecte schema verloopt, maar dat er een paar dingen zijn die steeds weer vertrouwd voelen.